poradnik · planowanie produkcji

MRP i MRP II — planowanie produkcji i zakupów w praktyce

MRP (Material Requirements Planning) to metoda, która z planu produkcji wyrobów gotowych i ich struktur wylicza, jakich materiałów i półproduktów potrzeba, ile i na kiedy — po odjęciu zapasów i dostaw w drodze. MRP II (Manufacturing Resource Planning) dokłada do tego zdolności produkcyjne maszyn i ludzi, harmonogram oraz koszty, łącząc planowanie materiałów z całą produkcją.

Zespół wdrożeniowy RHO Software · aktualizacja: 17 września 2026 · ok. 10 minut czytania

01 dane wejściowe

Na czym pracuje MRP

MPS

Główny harmonogram produkcji

Ile wyrobów gotowych trzeba wyprodukować w kolejnych okresach. Powstaje z zamówień klientów i prognoz.

BOM

Struktura wyrobu

Z czego składa się wyrób, na wszystkich poziomach: zespoły, półprodukty, materiały, z ilościami na sztukę.

Zapasy

Stany i dostawy w drodze

Stan magazynowy, zapas zabezpieczający, zamówienia u dostawców i produkcja już uruchomiona.

Parametry

Zasady zamawiania

Czas realizacji dostawy, minimalna wielkość zamówienia, stała wielkość partii („zamawiać po”).

02 obliczenie

Jak MRP liczy zapotrzebowanie — przykład

Stół składa się z blatu i czterech nóg. W MPS są 3 tygodnie z planem 50, 80 i 60 stołów. Nogi kupujemy: na stanie 120 sztuk, zapas zabezpieczający 40, w drodze dostawa 200 sztuk na tydzień 2, czas dostawy 1 tydzień, zamawiamy po 250 sztuk.

Nogi stołu	Tydz. 1	Tydz. 2	Tydz. 3
Zapotrzebowanie brutto (MPS × 4)	200	320	240
Planowane dostawy (w drodze)	0	200	0
Zapas dostępny na początek (ponad zabezpieczający)	80	130	10
Zapotrzebowanie netto	120	0	230
Planowane przyjęcie (partie po 250)	250	0	250
Zamówienie do złożenia (tydzień wcześniej)	250 (pilne)	250	—

Jak czytać: w tygodniu 1 brakuje 120 nóg ponad zapas zabezpieczający, więc planowane jest przyjęcie partii 250 — ale przy tygodniowym czasie dostawy zamówienie powinno było wyjść tydzień wcześniej, więc MRP oznacza je jako pilne. Nadwyżka z partii (130) i dostawa w drodze pokrywają tydzień 2. W tygodniu 3 znów brakuje 230 sztuk — zamówienie na kolejną partię trzeba złożyć w tygodniu 2. Tak samo, poziom niżej, liczone są blaty i materiały na nie.

03 MRP II

Co MRP II dodaje do MRP

Zdolności produkcyjne

MRP zakłada, że wszystko, co zaplanuje, da się wyprodukować. MRP II sprawdza obłożenie gniazd i maszyn: jeśli w tygodniu 3 potrzeba 90 godzin na lakierni, a jest 60, plan trzeba przesunąć, rozłożyć albo zlecić w kooperacji.

Pętla planowania

Plan sprzedaży i operacji → główny harmonogram produkcji → zapotrzebowanie materiałowe → plan zdolności → harmonogram warsztatowy i zakupy → rejestracja wykonania. Informacja o opóźnieniu na hali wraca do planu, zamiast zostać w głowie brygadzisty.

Koszty i finanse

Plan produkcji i zakupów przekłada się na koszty i przepływy pieniężne. Dlatego MRP II jest naturalną częścią systemu ERP, a nie osobnym programem obok niego.

04 pułapki

Dlaczego MRP „nie działa” — i jak temu zapobiec

Nieaktualne struktury wyrobów. Technolog zmienił materiał, a BOM nie. MRP zamawia to, czego produkcja już nie używa.
Stany „na oko”. Wydania na produkcję wpisywane zbiorczo na koniec tygodnia oznaczają, że MRP liczy na zapasie, którego nie ma.
Zaniżone czasy dostaw. Dostawca od roku dowozi w 4 tygodnie, a w kartotece są 2. Każde zamówienie wychodzi za późno.
Niezamknięte zamówienia. Dostawa zrealizowana częściowo i nigdy nie zamknięta wygląda jak towar w drodze.
Zbyt wiele ręcznych poprawek. Jeśli planista i tak koryguje każdą propozycję, trzeba poprawić parametry, a nie wyniki.

05 w systemie

MRP w Modus ERP

Modus ERP liczy zapotrzebowanie na podstawie głównego harmonogramu produkcji rozpisanego na okresy i struktur wyrobów. Dla każdego indeksu pokazuje zapotrzebowanie brutto, planowane dostawy, stan zapasu, zapotrzebowanie netto, planowane przyjęcia i produkcję w toku.

Planista decyduje, co obliczenie ma uwzględnić: bieżący stan magazynowy, stan minimalny (zapas zabezpieczający), minimalną i stałą wielkość dostawy („zamawiać po”), czas realizacji dostawy, planowane dostawy oraz planowaną produkcję półproduktów — i które zlecenia wziąć pod uwagę według statusu (brudnopis, zatwierdzone, zaplanowane, rozpoczęte). Wynik zamienia się w zamówienia do dostawców z ich kodami towarów. Obłożenie gniazd i plan produkcji domykają pętlę MRP II, a Modus-Albion udostępnia to samo w przeglądarce.

Policzmy MRP na Waszych danych → Produkcja na zamówienie

pytania

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się MRP od MRP II?

MRP (Material Requirements Planning) liczy, jakich materiałów i półproduktów potrzeba, w jakiej ilości i na kiedy. MRP II (Manufacturing Resource Planning) rozszerza to o zasoby produkcyjne: sprawdza, czy maszyny i ludzie zdążą wykonać plan, i łączy planowanie materiałów z harmonogramem produkcji, zakupami i kosztami.

Co to jest MPS w planowaniu produkcji?

MPS (Master Production Schedule), czyli główny harmonogram produkcji, określa, ile wyrobów gotowych trzeba wyprodukować w kolejnych okresach — tygodniach lub dniach. Powstaje z zamówień klientów i prognoz, a MRP rozwija go przez struktury wyrobów na zapotrzebowanie materiałowe.

Co to jest zapotrzebowanie brutto i netto?

Zapotrzebowanie brutto to cała ilość potrzebna do wykonania planu. Zapotrzebowanie netto to to, czego brakuje po odjęciu zapasu, planowanych dostaw i produkcji w toku. Dopiero netto zamienia się w propozycje zamówień zakupu lub zleceń produkcyjnych.

Dlaczego wyniki MRP bywają niewiarygodne?

Prawie zawsze z powodu danych: nieaktualnych struktur wyrobów, błędnych stanów magazynowych, zaniżonych czasów dostaw albo zamówień u dostawców, których nikt nie zamknął. MRP liczy dokładnie to, co dostaje — dlatego przed wdrożeniem porządkuje się kartoteki i dyscyplinę ewidencji.

Wybierasz system z MRP? Zobacz poradnik Jak wybrać ERP dla firmy produkcyjnej.

◆ Zaufali nam